Zijn de Amerikaanse douanerechten op Chinese producten efficiënt?
5 min
De douanerechten die Donald Trump sinds zijn terugkeer als president van de Verenigde Staten in januari 2025 heeft opgelegd, moeten het tekort op de Amerikaanse handelsbalans verminderen. In het vizier: China. Is dit tariefbeleid erin geslaagd om de balans tussen de VS en China weer in evenwicht te brengen? Niet echt. De cijfers van juni 2026 tonen immers dat de VS nog altijd massaal inkoopt in het buitenland.
Handelsoorlog tegen China
De terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis bracht het concept van handelsoorlog al snel weer op de voorgrond. Met douanerechten allerhande wilde hij het enorme tekort op de Amerikaanse handelsbalans verminderen. Dat bedroeg toen ongeveer 70 miljard dollar per maand. De maatregelen, of eerder de bedreigingen, richtten zich op de meeste landen waarmee de VS een tekort had. Maar eigenlijk vooral op China.
China: een centrale speler in de globalisering
De cijfers zijn indrukwekkend. In 2001 werd China lid van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), na liefst 15 jaar onderhandelen. Voor China betekende die toetreding een drievoudig engagement:
- Zin douanerechten geleidelijk verlagen
- Zijn markt meer openstellen voor buitenlandse bedrijven
- De internationale handelsregels respecteren
Dit wordt vaak beschouwd als een belangrijk keerpunt in de globalisering, omdat het de integratie van China in de wereldeconomie heeft versneld en heeft bijgedragen aan zijn sterke economische groei in de daaropvolgende decennia.
Het indrukwekkende handelsoverschot van China
In 2001 was er geen sprake van een groot onevenwicht, aangezien de handelsbalansen van beide reuzen nagenoeg nul waren. Sindsdien is alles in sneltempo veranderd. Bij de aanstelling van Donald Trump in januari 2025 tekende China een overschot van 138 miljard dollar op, tegenover 86 miljard een jaar eerder. Genoeg om de Amerikaanse president uit zijn slof te doen schieten.
Sindsdien woedt de handelsoorlog volop, inclusief tal van plottwists. Denk maar aan het Amerikaanse Hooggerechtshof dat de douanerechten ongeldig verklaarde, waardoor de regering-Trump een deel van de onterecht geïnde belastingen moet terugbetalen.
Een exportgericht Chinees handelsmodel
Het Chinese model is gebouwd met de precisie van een Zwitserse klok: je legt een doel vast, geeft jezelf de nodige middelen en bereikt het. De doelstellingen worden op lange termijn bepaald, zonder al te ambitieus te zijn op korte termijn. Maar alles gaat resoluut de gekozen richting uit, ongeacht de omstandigheden.
China wordt momenteel geconfronteerd met een grote crisis van zijn binnenlandse vraag (gebrek aan vertrouwen sinds Covid, crisis in de vastgoedsector, versnelde vergrijzing van de bevolking, astronomische jeugdwerkloosheid). Daardoor is het genoodzaakt alle inspanningen om zijn groeidoelstellingen te bereiken te concentreren op de exportmarkten. China produceert massaal, subsidieert alle sectoren die het nodig hebben met miljarden … en dat werkt. De export steeg in de eerste helft van het jaar met 27%!
Amerikaans handelstekort blijft bestaan
Het resultaat is verbluffend in tal van sectoren: elektrische auto's, batterijen, artificiële intelligentie, enz. In juni 2026 had China een handelsbalansoverschot van 126 miljard dollar. Ondertussen is het in de Verenigde Staten weer business as usual: almaar meer kopen in het buitenland. Ondanks de stijgende Amerikaanse olie- en gasexport schommelt het maandelijkse handelstekort nog altijd rond de 70 miljard dollar. Enorme onzekerheid veroorzaken, daar is de handelsoorlog met verve in geslaagd. De belangrijkste doelstelling bereiken, duidelijk niet.