Zelfstandig in bijberoep: nieuwe opties om pensioen op te bouwen
Bent u zelfstandige in bijberoep? Met het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) vult u uw toekomstige wettelijke pensioen aan en geniet u een aanzienlijk fiscaal voordeel. Dankzij een wetswijziging is het VAPZ bovendien toegankelijker sinds 2026.
Wat u moet onthouden
- Met de aanvullende pensioenoplossingen, ook de ‘2e pijler’ genoemd, sparen zelfstandigen voor hun pensioen met een (fiscaal) voordeel dat kan leiden tot een daling van de belastingen en sociale bijdragen.
- Actieve zelfstandigen in bijberoep hebben toegang tot een van die oplossingen: het VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen).
- Door een wettelijke hervorming krijgen zelfstandigen in bijberoep sinds 2026 gemakkelijker toegang tot het VAPZ.
Wettelijk en aanvullend pensioen voor zelfstandigen
In België ligt het bedrag van uw wettelijk pensioen (dat u van de overheid zal ontvangen) hoogstwaarschijnlijk lager dan uw beroepsinkomen. Wil u vermijden dat die inkomensdaling een impact heeft op uw levensstandaard? Het Belgische pensioenstelsel biedt mogelijkheden om voor uw pensioen te sparen, met fiscale voordelen.
Voor zelfstandigen zijn de aanvullende pensioenoplossingen vaak de gunstigste, ook als u zelfstandige in bijberoep bent.
Vereenvoudigde toegang tot het VAPZ voor zelfstandigen in bijberoep
Het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) is een van de oplossingen waarmee zelfstandigen hun wettelijk pensioen kunnen aanvullen. En de VAPZ-premies kunnen ze fiscaal aftrekken.
Wanneer u als zelfstandige de VAPZ-premie betaalt, vertaalt de fiscale aftrekbaarheid zich in een dubbel voordeel:
- Een vermindering van de personenbelasting
- Een vermindering van de sociale bijdragen als zelfstandige
Bent u zelfstandige in bijberoep? Goed nieuws: door een recente hervorming van de reglementering hebt u voortaan gemakkelijker toegang tot het VAPZ. En tot het Sociaal VAPZ, een vorm van het VAPZ die ook solidariteitsuitkeringen omvat. Bijvoorbeeld bij overlijden, arbeidsongeschiktheid of moederschap.
VAPZ voor zelfstandigen in bijberoep: wat is er veranderd in 2026?
Om een VAPZ af te sluiten, moest u vóór de hervorming als zelfstandige in bijberoep sociale bijdragen betalen, gelijkwaardig aan die van een zelfstandige in hoofdberoep. Dat vroeg om een aanzienlijk inkomensniveau voor de zelfstandige activiteit (€17.324,08 in 2026), soms niet haalbaar voor een zelfstandige in bijberoep.
Verlaging van het minimale inkomen voor meer toegang
De inkomensdrempel wordt aanzienlijk verlaagd tot €1.922,16 (voor 2026), wat in de praktijk heel wat zelfstandigen in bijberoep toegang geeft tot het VAPZ. Het is wel belangrijk dat u in orde bent met de betaling van sociale bijdragen om een VAPZ aan te gaan.
Het VAPZ, ook voor starters in bijberoep
Een andere belangrijke verandering voor zelfstandigen in bijberoep? U kan voortaan al vanaf uw eerste activiteitsjaar een VAPZ afsluiten, op voorwaarde dat u in orde bent met de betaling van uw sociale bijdragen. In het oude stelsel kon u pas na 3 jaar zelfstandige activiteit een VAPZ afsluiten. Die verplichting verdwijnt dus.
Hogere VAPZ-stortingsplafonds voor alle zelfstandigen
Naast de wijzigingen voor zelfstandigen in bijberoep voorziet de nieuwe versie van het VAPZ ook een verhoging van de premieplafonds, zowel voor zelfstandigen in hoofdberoep als in bijberoep. Concreet betekent dit dat u op een fiscaal voordelige manier een groter bedrag kan storten om uw aanvullend pensioenkapitaal op te bouwen.
De nieuwe VAPZ-regels samengevat
| Voorwaarden om een VAPZ te nemen | Tot 2026 | Vanaf 2026 |
| Referentie-inkomen voor zelfstandigen in bijberoep | Vanaf €17.324,08 (netto belastbaar voor 2026) | Vanaf €1.922,16 (netto belastbaar voor 2026) |
| Activiteitsjaren voor zelfstandigen in bijberoep | Vanaf 3 jaar | Vanaf het 1e activiteitsjaar |
| Premieplafonds VAPZ (voor alle zelfstandigen) |
|
|
| Premieplafonds Sociaal VAPZ (voor alle zelfstandigen) |
|
|
3 vragen over het VAPZ voor zelfstandigen in bijberoep
Is het VAPZ een fiscaal voordelige oplossing voor zelfstandigen in bijberoep?
Voor zelfstandigen in bijberoep is het VAPZ waarschijnlijk de voordeligste oplossing om hun wettelijk pensioen aan te vullen. Want het VAPZ geeft hun de mogelijkheid om te sparen, door zowel hun personenbelasting als hun sociale bijdragen te verlagen. Het belastingvoordeel, namelijk de aftrek van de VAPZ-premies, is van toepassing op het geheel van de beroepsinkomsten: als zelfstandige en werknemer. Het wordt dus toegepast op de hoogste inkomensschijf, d.w.z. de schijf waarop het belastingtarief het hoogst is.
Waarom heeft het VAPZ een impact op uw sociale bijdragen als zelfstandige in bijberoep?
Uw sociale bijdragen als zelfstandige in bijberoep worden berekend op basis van uw inkomsten als zelfstandige. Trekt u daar uw VAPZ-premies van af als beroepskosten, dan dalen dus ook uw sociale bijdragen als zelfstandige in bijberoep.
Omvat uw VAPZ ook bescherming bij onvoorziene omstandigheden, naast de opbouw van een aanvullend pensioen?
Kiest u voor een Sociaal VAPZ, dan geniet u de bescherming van het 'solidariteitsluik', zoals hier uitgelegd. Bovendien kan u meestal aanvullende waarborgen toevoegen aan een VAPZ-contract. Denk aan een overlijdensdekking om uw nabestaanden te beschermen of een bescherming van uw inkomen als zelfstandige bij arbeidsongeschiktheid.
Tips, artikels, oplossingen: ontdek meer nuttige info over het aanvullende pensioen voor zelfstandigen.
