Focus op de Belgische overheidsschuld: vergelijking met Denemarken
5 min
Je kan de radio niet aanzetten of de krant niet openslaan zonder geconfronteerd te worden met het debat over de overheidsfinanciën en de manieren om de kassa te spijzen. Het gemarchandeer om de steeds groter wordende kloof tussen inkomsten en uitgaven te dichten, gaat alle richtingen uit. En niemand is tevreden. Wat is er echt aan de hand?
België – Denemarken: zelfde belastingdruk
Om de omvang van het probleem beter te begrijpen, vergelijken we onze overheidsfinanciën met die van een land dat qua belastingdruk vrij vergelijkbaar is: Denemarken. Er zijn 6 miljoen Denen tegenover bijna 12 miljoen Belgen, op grondgebieden van respectievelijk 43.000 en 30.000 km2. Het laatste OESO-rapport bevestigt dat de fiscale druk in beide landen gelijk is, wat betekent dat de mensen er ongeveer evenveel belastingen betalen. Kleine kanttekening: het vergelijken van belastingstelsels is een delicate oefening. Aangezien de kosten van levensonderhoud een vrij 'lokaal' begrip zijn, moeten we de dingen in hun geheel bekijken. Hier zijn enkele bevindingen die tot nadenken stemmen.
De fiscale druk is groot in beide landen, vooral op het vlak van inkomsten uit arbeid. Bedrijven betalen er ongeveer dezelfde belastingen. De vermogensbelasting in Denemarken is de helft lager dan in België, maar de btw is er hoger. In totaal bedragen de belastinginkomsten gerapporteerd aan het bbp ongeveer 45% in Denemarken tegenover 43% in België. We kunnen dus zeggen dat de fiscale druk gelijkwaardig is.
De overheidsschuld anders meten
We krijgen voortdurend te horen dat de Belgische overheidsschuld onbeheersbaar wordt. En dat de rentestijging als gevolg van de inflatie ons land bedreigt met een nieuw 'sneeuwbaleffect', wat zou betekenen dat de regering opnieuw schulden moet maken om de rentelasten op de schuld te betalen. Laat ons eens kijken hoe de Denen het doen …
De schuld bedraagt er 30% van het bbp, tegenover 110% bij ons! Hoe kan dat? De uitgaven zijn er simpelweg afgestemd op de inkomsten, zodat er nauwelijks een begrotingstekort is, zelfs wanneer de conjunctuur het minder goed doet. Anders gezegd: het land leeft niet boven zijn stand. In verhouding tot de bevolking in plaats van het percentage van het bbp, weegt de Belgische schuld € 60.000 per persoon, tegenover € 20.000 in Denemarken. De economische groei blijkt daar ook duidelijk sterker: +5,9% in het eerste kwartaal van 2026 tegenover amper 0,8% in België.
Het lijkt erop dat de uitgaven in Denemarken doordachter zijn en dat er meer rekening wordt gehouden met de mening van de burgers dan in België. Zo is de werkloosheidsgraad er beduidend lager, dankzij een systeem van nauwe opvolging (coaching) van iedereen die zijn job verliest. Het resultaat spreekt voor zich: een werkloosheidsgraad van 3,1% tegenover 6,2% bij ons.
Stof tot nadenken!