Arbeidsmarkt in transitie
5 min
De arbeidsmarkt in ons land koelt al een tijdje af. Toch wil de regering De Wever meer mensen aan het werk krijgen. Dat meer inactieven werk zoeken én ook vinden, is alvast een hoopvolvol signaal.
De Belgische arbeidsmarkt blijft een van de voornaamste werven van deze regering. De tewerkstellingsgraad ligt bij ons vandaag een stuk lager dan in Nederland en Duitsland. Dat percentage opkrikken, zou een win-win betekenen voor de begroting: minder uitkeringen aan niet-werkenden en meer inkomsten uit lasten op arbeid. Dat is echter niet evident, in een afkoelende arbeidsmarkt.
Gestage afkoeling
De Federgon-index van tijdelijke tewerkstelling daalt al geruime tijd. Die index is een leidende indicator: hij geeft al vroeg aan wanneer de arbeidsmarkt afkoelt. Die afkoeling startte al in 2017 – wanneer we abstractie maken van de dip omwille van de lockdown tijdens de pandemie. We zien dat de jobcreatie gedurende diezelfde periode een gelijkaardig traject volgde. Er kwamen vooral veel zelfstandigen en niet-marktfuncties bij.
Die gestage afkoeling zet zich vandaag verder. Recente Statbel-cijfers tonen dat de vacaturegraad verder daalt. Dat getal toont welk percentage van het totale aantal jobs in ons land niet ingevuld is. Voor vaste arbeidsplaatsen gaat het om zowat 130.000 openstaande posten*. Het laagste peil in ruim 4 jaar. Twee derde van de vacatures staan open in Vlaanderen.
Meer mensen aan het werk
Ondanks die afkoelende arbeidsmarkt is het de ambitie van de regering De Wever om meer mensen aan het werk te krijgen. Wat dat betreft, komt er een hoopvol signaal uit de kwartaaltransitieanalyse van Statbel.
Wie werkt, doet dat in 94% van de gevallen een jaar later nog altijd; 7,5% wel bij een andere werkgever, meestal in dezelfde sector. Die analyse toont ook aan dat volgens de laatste cijfers meer inactieven – een groep die vooral uit gepensioneerden en studenten bestaat – een jaar later aan het werk zijn: 9% van de mensen in deze groep vindt binnen de 12 maanden werk; 4% wordt werkloos.
Het zijn deze transitiecijfers waaruit de komende kwartalen - maar waarschijnlijker jaren - het succes van het gevoerde arbeidsmarktbeleid zal moeten blijken.
In welke sectoren blijkt het moeilijk om personeel te vinden? 60% van de vacatures situeert zich in vier sectoren: Handel, Industrie, Bouw en Wetenschappen & Administratieve Diensten. Het grootste aantal vacatures - tijdelijke en vaste betrekkingen samen - vinden we in de niet-marktgerichte diensten. De nood om aan te werven in deze sector, die we doorgaans als ‘de overheid’ omschrijven, is vooral hoog omdat het een heel grote sector is. Want de vacaturegraad bedraagt met een goede 3% amper de helft van die in de bouwsector.