Ken jij deze 9 vormen van internetfraude?

In een notendop:

• Online oplichting komt steeds vaker voor en dat in verschillende vormen.
• Vertrouw niet elke webshop. Als iets te mooi is om waar te zijn, dan is het dat ook.
• Twijfel je? Bespreek het eerst met je ouders.
• Deel nooit persoonlijke gegevens zoals de code van je bankkaart of een wachtwoord. 

1. Frauduleuze website

Een frauduleuze website lijkt op een echte website, bijvoorbeeld van een bank of een webshop, maar is gemaakt door oplichters die uit zijn op je persoonsgegevens of het geld op je bankrekening.

Hoe herken je een frauduleuze website?

Let op taalfouten of een vreemd webadres. Ook wordt er vaak gevraagd om onnodige persoonlijke informatie, zoals je rijksregisternummer of de pincode van je bankkaart. 

Enkele tips:

• Een veilige website begint steeds met 'https' en heeft een slotje in de adresbalk. Wanneer de 's' ontbreekt, is de website niet beveiligd.
• Controleer altijd het officiële adres van de website (bijvoorbeeld via een zoekopdracht op Google) en gebruik nooit links uit verdachte e-mails of berichten. Meer tips over onlinefraude vind je hier.
• Op de website van de FOD Economie vind je een lijst met verdachte webshops. 

2. Bankkaartfraude

Bij bankkaartfraude gebruiken criminelen jouw bankkaartgegevens om geld van je rekening te halen zonder dat je het weet.

Hoe herken je bankkaartfraude? 

Zie je verdachte overschrijvingen in je bankapp of krijg je een bericht van je bank over verdachte transacties? Dan bestaat de kans dat je het slachtoffer bent van bankkaartfraude.

Enkele tips: 

• Deel je kaartgegevens nooit en controleer regelmatig je bankrekening.
• Blokkeer je kaart meteen als je iets verdachts ziet. Dat doe je door naar Card Stop te bellen op het nummer 078 170 170.
• In je Easy Banking App kan je instellen dat je een melding krijgt van zodra er meer dan een bepaald bedrag (hoeveel bepaal je zelf) van je rekening gaat. 

3. Phishing 

Phishing is een methode waarbij oplichters via e-mail of sms proberen om je persoonlijke gegevens, zoals wachtwoorden of bankgegevens, te stelen. Dat doen ze door valse berichten te versturen vanuit niet-officiële e-mailadressen.

Hoe herken je phishing?

Je ontvangt een bericht, via e-mail, sms, telefoon, enz. waarin je wordt gevraagd om op een link te klikken en je gegevens in te vullen. Als je dat niet doet, dreigt de afzender met een boete of het blokkeren van je rekening. Vaak is het extreem dringend, bijvoorbeeld 'Vermijd dat je account binnen 24 uur geblokkeerd wordt'. Oplichters willen vooral dat je snel handelt en niet te veel nadenkt.

Enkele tips: 

• Klik nooit op links in een verdacht bericht en deel nooit vertrouwelijke gegevens. 
• Stuur verdachte berichten door naar verdacht@safeonweb.be en toon ze aan je ouders of vrienden, zodat ook zij niet in de val lopen. 
• Lees meer over phishing in de artikel. 

4. Quishing 

Quishing is phishing via een QR-code. Oplichters sturen je een valse QR-code die je moet scannen, maar die leidt naar een frauduleuze website of zorgt ervoor dat er malware geïnstalleerd wordt op je toestel. Je vindt fake QR-codes niet alleen online, maar ook fysiek, bijvoorbeeld op stickers die oplichters kleven over de echte code op parkeerautomaten of betaalterminals.

Enkele tips:

• Scan nooit zomaar een QR-code zonder eerst te controleren van wie die komt. 
• Gebruik een veilige QR-scanner. Sommige apps om QR-codes te scannen hebben beveiligingsfuncties die de veiligheid van de link controleren voordat je ze opent. 

5. Beleggingsfraude

Bij beleggingsfraude proberen oplichters je te laten investeren in nepbeleggingen met mooie beloftes over snelle winst.

Hoe herken je beleggingsfraude? 

Je ontvangt een voorstel via sociale media of e-mail dat te mooi lijkt om waar te zijn. Brad Pitt of Lady Gaga die beleggingstips delen? Het gaat hier om oplichters die beroemdheden als lokaas gebruiken om je in de val te laten lopen. Een uitnodiging om lid te worden van een 'exclusieve' groep van financieel adviseurs? Een valstrik om je aan te zetten te beleggen in valse financiële producten.

Enkele tips: 

• Vertrouw nooit zomaar advies van onbekenden en controleer altijd bij officiële instanties of een belegging klopt.
• Wil je als tiener starten met beleggen? Bespreek dit eerst met je ouders. Zij hebben ongetwijfeld ervaringen die ze met je willen delen.
• Check dit artikel over beleggingsfraude.

6. Zoekertjesfraude

Bij zoekertjesfraude plaatsen oplichters nepadvertenties voor spullen die ze niet echt verkopen. 

Hoe herken je zoekertjesfraude?

De prijs is vaak veel te laag en de verkoper vraagt om geld over te maken zonder dat je het product hebt gezien of zonder veel informatie te geven.

Enkele tips:

• Koop alleen via betrouwbare websites. Zie puntje 1 hoe je ze herkent.
• Betaal nooit zomaar vooraf. Check eerst wat de betaal- en leveringsvoorwaarden zijn. 

7. Oplichting aan huis

Er staat iemand aan je deur die zich voordoet als een medewerker van de bank, overheid of een andere organisatie om geld of informatie te krijgen.

Hoe herken je oplichting aan huis?

De persoon vraagt om je persoonlijke gegevens of om geld te betalen voor een dienst die je niet hebt gevraagd.

Enkele tips:

• Laat nooit iemand zomaar binnen en vraag altijd om een identificatie.
• Neem contact op met de organisatie via een officieel adres.
• Verwittig je ouders, zodat zij op hun beurt buren kunnen waarschuwen. 

8. Vriendschapsfraude

Vriendschapsfraude is een vorm van oplichting waarbij oplichters via een vals profiel op internet contact proberen te leggen met slachtoffers. Ze doen je geloven dat ze je vriend willen zijn en bouwen een vertrouwensband met je op, maar eigenlijk zijn ze gewoon uit op je centen. Het duurt dan ook niet lang tot ze je om geld vragen.

Hoe herken je vriendschapsfraude?

Oplichters zoeken hun slachtoffers vaak via datingsites en -apps, maar ze gebruiken ook e-mail, chat of sociale media. Ze vragen snel om geld of persoonlijke informatie en willen het gesprek geheimhouden. 

Geld voor een vliegtuigticket om je te komen bezoeken of voor medische kosten van een ziek familielid? Online oplichters hebben veel fantasie en spelen in op je emoties. Hoe dan ook, er zal altijd iets gebeuren in hun verhaal waardoor er opnieuw geld nodig is.

Enkele tips:

• Deel geen persoonlijke gegevens en wees voorzichtig met mensen die je online ontmoet.
• Check dit artikel over vriendschapsfraude. 

9. Helpdeskfraude

Oplichters bellen je op en doen zich voor als medewerkers van je bank of een bekend bedrijf om toegang te krijgen tot je computer of je persoonlijke gegevens.

Hoe herken je helpdeskfraude?

Een medewerker van de bank zal nooit via de telefoon om persoonlijke informatie vragen. Ook de vraag om vanop afstand software te installeren op je computer of smartphone, moet een belletje doen rinkelen. Geef nooit toegang tot je computer en hang op als je twijfelt. Heb je hulp nodig? Contacteer dan zelf de helpdesk via het officiële telefoonnummer, eventueel via je ouders.

Wees alert voor internetfraude

Na het lezen van dit artikel ben je ongetwijfeld al beter gewapend tegen internetfraude. Wil je meer weten over aankopen op het internet? In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe het werkt. 

Denk je dat je het slachtoffer bent van online oplichters? Bespreek het met je ouders en check dit artikel voor extra tips.