Inflatie begrijpen in 5 vragen
5 min
- Inflatie maakt een opmerkelijke comeback in het nieuws als gevolg van de spanningen in het Midden-Oosten.
- Wat zijn de oorzaken en gevolgen van inflatie? Moeten we er bang voor zijn en hoe kunnen we ons ertegen beschermen?
- Een analyse van wat prijsstijgingen daadwerkelijk betekenen voor je portemonnee.
Wat is inflatie?
Inflatie betekent dat geld zijn waarde verliest. Zo koop je met dezelfde euro vandaag minder dan een jaar geleden. Op 1 maand is zo’n evolutie niet zo spectaculair. Maar over meerdere jaren tikt dat wel aan.
Wat is de impact van inflatie op ons dagelijks leven?
Denk aan je boodschappentas, een etentje in een restaurant of een volle tank aan de pomp. De prijzen stijgen geleidelijk, maar wel aanzienlijk. Wat 5 jaar geleden 100 euro kostte, kan vandaag 120 euro of meer kosten. Je koopkracht neemt af. Of anders gezegd, je krijgt minder voor hetzelfde bedrag.
Wat zijn de oorzaken van inflatie?
Inflatie ontstaat wanneer de vraag naar goederen het aanbod overstijgt. Dat kan zijn door een stijging van de vraag (vraagschok), een daling van het aanbod (aanbodschok) of een combinatie van beide. Daar kunnen meerdere redenen voor zijn, zoals:
- Een stijging van de energieprijzen als gevolg van een daling van het olie- en gasaanbod, zoals nu het geval is
- Verstoringen in de toeleveringsketen (daling aanbod), zoals het geval was tijdens de Covid-pandemie
- Een zeer sterke toename van de vraag op een moment dat de economie zich herstelt terwijl het aanbod niet kan bijbenen
Het sluipende gevaar: het spaargeld op je spaarrekening
Inflatie wordt soms de stille moordenaar van ons geld genoemd. Het knaagt aan onze koopkracht zonder geluid te maken. Wie zijn geld op een renteloze spaarrekening laat staan, of tegen een rente onder de inflatie, verliest koopkracht... zelfs als het rekeningsaldo niet verandert. Met een jaarlijkse inflatie van 4% verliest je geld na ongeveer 17 jaar de helft van zijn waarde. De ‘regel van 70’ geldt hier: deel het getal 70 door het inflatiepercentage en je krijgt het aantal jaren dat nodig is om je koopkracht te halveren. Met een inflatiepercentage van 10% is je koopkracht dus gehalveerd binnen 7 jaar. Dat wil zeggen dat je dan met hetzelfde bedrag nog maar de helft van de producten en diensten van vandaag kan betalen.
Hoe kan je je beschermen tegen inflatie?
Wil je je koopkracht beschermen, dan moet je verder kijken dan je spaarrekening. Investeringen, vastgoed of specifieke producten, zoals een obligatie, die zich aanpassen aan de inflatie kunnen helpen de waarde van je vermogen op peil te houden. Als je een lening afsluit om een woning te financieren, win je op 2 vlakken bij hoge inflatie. Aan de ene kant stijgt de waarde van je woning min of meer in lijn met de inflatie. Aan de andere kant maakt de indexering van je salaris het makkelijker om je vaste maandelijkse betalingen jaar na jaar terug te betalen.
Is inflatie altijd slecht nieuws?
Nee. Een laag inflatiepercentage van ongeveer 2% per jaar is gezond voor een economie: het stimuleert consumptie en investeringen. Bedrijven zien hun verkoopprijzen jaarlijks met 2% stijgen, wat hun rendement op investering verhoogt. Gezinnen zijn geneigd te consumeren omdat de prijzen van producten morgen duurder kunnen zijn. Alleen als de inflatie hoog of onvoorspelbaar wordt, beïnvloedt dat aanzienlijk de koopkracht en het vertrouwen.
