Hoe leert u uw kind omgaan met geld?
5 min
Een kind leren omgaan met geld kan al vanaf jonge leeftijd en dat op een erg eenvoudige manier. Bijvoorbeeld met een spaarpot of door zakgeld te geven. Bovendien is het al vanaf de geboorte mogelijk om een spaarrekening te openen op naam van uw kind. Vroeg beginnen met financiële opvoeding is een waardevolle investering voor de toekomst. Het legt de basis voor een gezond budgetbeheer op volwassen leeftijd.
Deze gids is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 18 jaar die hun kinderen stap voor stap willen meenemen in de waarde van geld en hoe ze een budget kunnen beheren. Of uw kind nu kleuter of tiener is, hier vindt u tips en praktische oplossingen op maat van hun leeftijd.
In een notendop:
- Een bankrekening openen voor uw kind kan al vanaf de geboorte.
- De algemene richtlijn voor zakgeld: tussen €0,50 en €1 per leeftijdsjaar per week.
- U kan sparen voor een kind aan de hand van een spaarrekening op uw eigen naam of op naam van het kind.
Waarom is het belangrijk om van jongs af aan te beginnen met financiële opvoeding?
De cijfers spreken voor zich: volgens een onderzoek van de Belgische federatie van de financiële sector (Febelfin) ligt 47% van de jongeren tussen 16 en 30 jaar wakker van geld. En dat op een moment in hun leven waarin ze steeds vaker nieuwe financiële verantwoordelijkheden krijgen, van de eerste job tot de eerste vaste kosten. Tegelijk blijkt dat jongeren minder goed gewapend zijn om met die uitdagingen om te gaan. Hun kennis over sparen, verzekeringen en risicobeheer blijft achter en dat zorgt ervoor dat ze kwetsbaarder zijn voor geldproblemen en financiële druk.
Onderzoek wijst uit dat kinderen die al van jongs af aan leren omgaan met geld, beter sparen, impulsieve aankopen vermijden en sneller financiële zelfstandigheid ontwikkelen. Als ouder speelt u een cruciale rol bij dit leerproces.
De basisprincipes per leeftijdsgroep
Elke leeftijd vraagt om een aangepaste aanpak:
- Van 3 tot 6 jaar: uw kind leert spelenderwijs muntjes en briefjes herkennen. Een doorzichtige spaarpot helpt uw kind om visueel de groei van het spaargeld te zien.
- Van 6 tot 12 jaar: uw kind leert omgaan met zakgeld, begrijpt wat het is om te sparen en maakt keuzes tussen verschillende aankopen.
- Vanaf 12 jaar: met een eigen betaalrekening en debetkaart zet een tiener de volgende stap naar financiële zelfstandigheid, onder toezicht van de ouders. Hij of zij leert een maandbudget beheren en spaardoelen stellen.
Praktische tools per leeftijdsgroep
Voor elke ontwikkelingsfase zijn er specifieke tools die uw kind leren omgaan met geld. Hieronder een overzicht van enkele best practices volgens leeftijd.
Voor kinderen van 3 tot 6 jaar: op financiële ontdekking
In deze ontdekkingsfase leren kinderen door spelenderwijs zelf dingen uit te proberen. Zoals winkeltje spelen met echte briefjes en muntjes. Haal een speelgoedkassa in huis en laat uw kind spullen of speelgoed 'verkopen'.
Meegaan met mama of papa naar de winkel biedt ook veel leermomenten. Kinderen kopiëren het financiële gedrag van hun ouders. Toon uw kind de prijzen in de winkel, vraag het om te helpen rekenen en laat het raden welk product met meeste kost. Zo maakt u de waarde van geld tastbaar.
Een doorzichtige spaarpot is een bijzonder effectief hulpmiddel. In tegenstelling tot gewone spaarvarkens ziet het kind het geld letterlijk groeien, wat sparen tastbaar maakt en motiverend werkt. Dit kan een eerste stap zijn naar het openen van een spaarrekening.
Benieuwd vanaf welke leeftijd zakgeld geven zinvol is? Ontdek de resultaten van de grote zakgeld-enquête.
Voor kinderen van 6 tot 12 jaar: de eerste verantwoordelijkheden
Dit is het moment om te starten met het geven van zakgeld. Een eenvoudige, veelgebruikte regel is een bedrag tussen €0,50 en €1 per week per leeftijdsjaar. Voor een kind van 10 jaar is dat dus €5 tot €10 per week, of €20 tot €40 per maand. Uiteraard past u het bedrag aan volgens uw specifieke gezinssituatie.
Het systeem van 'potjes' helpt om geld visueel te verdelen in categorieën. Bijvoorbeeld 'sparen', 'uitgaven' en 'cadeaus'. Zo leert uw kind dat het niet de bedoeling is om al het geld in één keer uit te geven.
Vraag uw kind ook om zelfstandig kleine boodschappen te doen, zoals een brood gaan kopen. Zo leert het zelf het wisselgeld berekenen en controleren.
Bepaal samen concrete spaardoelen: een stuk speelgoed, een kledingstuk of iets wat het echt graag wil. Gebruik een tabel of stickers om de voortgang te tonen. Zo wordt het beloond voor de inspanningen.
“Het eerste leerjaar leek me een goed moment om te starten met het geven van zakgeld. Ze leren dan toch op school tellen. Ze maken ook al snel oefeningen waarbij ze rekenen met briefjes en munten. Jong geleerd is oud gedaan, vind ik.”
Nathalie, moeder van Emilia (10) en Giuliano (7).
Vraagt u zich af hoeveel zakgeld u best geeft vanaf 6 jaar? Lees hier het volledige verhaal van Nathalie, moeder van 2 kinderen van 7 en 10 jaar.
Voor kinderen vanaf 12 jaar: begeleide zelfstandigheid
Vanaf 12 jaar is uw kind klaar voor een eigen betaalrekening met debetkaart. Heel wat banken bieden een gratis bankrekening voor kinderen aan, inclusief een aangepaste debetkaart en toegang tot online en mobiel bankieren.
Met de app van de bank kan uw tiener, onder uw toeziend oog, zijn of haar uitgaven in realtime volgen. Notificaties, overschrijvingen, transactiegeschiedenis: uw kind zet de eerste financiële stappen en maakt kennis met alle bankverrichtingen die deel zullen uitmaken van zijn of haar dagelijkse leven als volwassene.
Geef uw tiener maandelijks een vast budget voor hobby's en uitgaan met vrienden. Zo leert hij of zij prioriteiten stellen. Is het geld te snel op, bespreek dan samen hoe het anders kan. Op die manier leert uw kind de juiste keuzes maken en zelfstandig een budget beheren.
“Door zakgeld te geven, leer je tieners de waarde van geld kennen. Als je met je eigen zakgeld moet bepalen wat je gaat drinken, zal je wel eens kijken hoeveel een cola kost in vergelijking met een glas water. Ze moeten zo keuzes leren maken.”
Stijn, vader van twee tieners.
Hoe spaar ik voor mijn kind?
Ondanks de lage rentes blijft de spaarrekening voor kinderen een veilige keuze voor veel ouders. Het is dan ook een eenvoudige en veilige manier om van bij het begin geld opzij te zetten tot het meerderjarig is. Bovendien biedt een spaarrekening familie en vrienden de mogelijkheid om geld over te schrijven, bijvoorbeeld voor verjaardagen.
Er zijn twee mogelijkheden om te sparen voor uw kind:
- Ofwel opent u een rekening op naam van uw kind. Dan is ook het geld op die rekening wettelijk van uw kind. U kan er dus niet zomaar geld van opnemen (tenzij voor een uitgave in het belang van uw kind) of overschrijven naar uw eigen rekening. Vanaf de leeftijd van 18 jaar krijgt uw kind het volledige beslissingsrecht over het spaargeld, ongeacht of het daar wel klaar voor is.
- Behoudt u liever de controle? Dan kan u een spaarrekening openen op uw eigen naam, waarop u geld opzijzet voor uw kind. U beslist dan zelf over de toegangsrechten en het moment waarop u het beheer aan uw kind overdraagt.
Hoe ondersteunt BNP Paribas Fortis ouders bij de financiële opvoeding van hun kinderen?
Om ouders te ondersteunen bij de financiële opvoeding van hun kinderen, biedt BNP Paribas Fortis het Welcome Pack aan: een eenvoudige, veilige en flexibele oplossing op maat van kinderen en jongeren tot 18 jaar.
Waarom kiezen voor het Welcome Pack?
- Een betaalrekening aangepast aan de leeftijd van uw kind
- Een beveiligde debetkaart met limieten die u als ouder op elk moment kan aanpassen
- De mogelijkheid om een spaarrekening toe te voegen om sparen te stimuleren
- Geen beheerskosten tot 18 jaar
- Vanaf 12 jaar krijgt uw kind toegang tot de mobiele bankapp, onder uw toezicht. Zo houdt u als ouder een oogje in het zeil en geeft u uw kind met een gerust hart de ruimte om zelf een budget te leren beheren.
- Op 18-jarige leeftijd wordt het Welcome Pack automatisch omgezet in een Hello4You-jongerenrekening, een gratis aanbod voor jongeren tot 28 jaar.