Amerikaanse midterms: impact van een blauwe golf vooral vanaf 2029
De uitslag van de Amerikaanse midterms van 3 november lijkt al geschreven: voorspellingsmarkten geven de Democraten zo’n 90% kans op het Huis van Afgevaardigden en 60 tot 70% op de Senaat. Zaak gesloten.
Pest of cholera
Een machtswissel bij de midterms is de normale gang van zaken: sinds 1946 verloor de partij van de president zeven van de twaalf keer haar meerderheid in het Huis. Kiezers omarmen de Democraten niet zomaar, ze kijken naar hun portemonnee. Benzine kost meer dan 4 dollar per gallon, diesel meer dan 6 dollar. En meer dan de helft van de kiezers keurt beide partijen af. Het is kiezen tussen de pest en de cholera.
Wie erkent de uitslag?
Spannender dan de uitslag is wat erna komt. Zes op de tien Amerikanen denken dat Trump een Democratische overwinning niet zal aanvaarden. Hoe overtuigender de uitslag, hoe minder er te betwisten valt. Een nipte marge nodigt uit tot juridisch gekibbel, en dat komt slecht uit. Tegen 11 december moet het Congres de begroting goedkeuren, anders dreigt een shutdown. Trump en de Chinese president Xi zien elkaar op 18-19 november in Shenzhen en half december in Miami. Een uitstel zet het handelsbestand tussen beide landen, dat op 10 januari afloopt, onder druk. Geruststellend: door de laatste brede shutdown, 43 dagen in het najaar van 2025, keek de beurs grotendeels heen.
Hogere belastingen niet vóór 2029
Zegt een Democratische winst iets over de presidentsverkiezing van 2028? Sinds 1994 won de partij die na de midterms het Huis controleert zes op acht keer ook het Witte Huis. De hoogste overheidsschuld sinds WO II, een tekort van circa 6% van het bbp en oplopende rentelasten maken besparingen en hogere belastingen onvermijdelijk. De vennootschapsbelasting voor de S&P 500 halveerde de voorbije 35 jaar bijna, richting 20%, terwijl de nettowinstmarge van de index verdrievoudigde. Die trend dreigt te keren.
Toch hoeft niemand morgen zijn portefeuille om te gooien. Zolang Trump in het Witte Huis zit, tot januari 2029, komt er geen belastingverhoging: hij heeft vetorecht en een veto overstemmen, vraagt een tweederdemeerderheid in beide Kamers. Tot dan dreigt eerder het omgekeerde. Een verdeeld Congres onder een Republikeinse president mondde in het verleden vaak uit in méér uitgaven. Het tekort kan volgens onze collega’s in New York in 2027-2028 oplopen tot 7 à 8% van het bbp en de Amerikaanse tienjaarsrente nog eens 0,65 procentpunt hoger duwen. De rekening schuift dus door naar na 2028. En ze wordt groter. Wall Street begint ze wellicht pas in te prijzen vanaf begin 2028, wanneer de voorverkiezingen op gang komen. Tot dan dragen de sterke bedrijfswinsten de beurs.
Regels: de slinger zwaait
Tot de jaren negentig hadden de VS strengere regels voor gezondheid, veiligheid en milieu dan Europa. Daarna draaide dat om. Nu keert de slinger mogelijk opnieuw. Bijna 70% van de Amerikanen keert zich tegen Big Tech en het wantrouwen tegenover de farma-industrie en de datacenters is intussen tweepartijdig. Een brede AI-wet of een nationaal moratorium op datacenters haalt het niet vóór 2029, maar het sentiment rond de AI-industrie, dé steunpilaar van de huidige Amerikaanse economie, verzuurt. Ook de farmasector mag zich aan kritische vragen verwachten: Amerikanen betalen gemiddeld 2,8 keer zoveel voor geneesmiddelen als inwoners van andere OESO-landen.
Europa daarentegen beweegt stilaan – heel langzaam – de andere kant op. Het laat groepen lidstaten aan verschillende snelheden hervormen en wil met een ‘28ste regime’, EU Inc., ondernemen over de hele Unie eenvoudiger maken. Leidt dat tot meer interesse voor Europese aandelen? Niet ondenkbaar. Op termijn kalft het relatieve voordeel van Amerikaanse aandelen af. Geen tsunami, wel een geleidelijke golf die langzaam wint aan kracht.
Tarieven: ze blijven
Europese bedrijven kijken ook uit naar de impact op de handel. Het Hooggerechtshof oordeelde op 20 februari 2026 dat de noodwet IEEPA geen basis biedt voor brede invoerheffingen. De tijdelijke vervangende heffingen onder Section 122 verliepen in juli. In de plaats daarvan kwamen Section 301-tarieven gebaseerd op het verwijt dat handelspartners dwangarbeid – echt waar! – onvoldoende aanpakken. Europa betaalt zo voor het gros van zijn export 10% en maximaal 15% op auto’s en geneesmiddelen onder octrooi. Staal en aluminium blijven zwaarder belast.
Reken niet op het einde van de tarieven. Ze brengen geld op en beperken het begrotingstekort. Een afschaffing ervan door een Democratische president in 2029 impliceert een compenserende binnenlandse belastingverhoging. Dat is geen winnend recept voor verkiezingen, zelfs al komt het gros van de huidige importtarieven op rekening van Joe Sixpack zelf, via geïnflateerde prijzen.
Twee jaar deining
De komende twee jaar wordt Washington een stad van dichte deuren: weinig nieuwe wetten, veel decreten, rechtszaken en begrotingsruzies. Bij aanvaarding van de uitslag is dit voor de markten geen tsunami, enkel wat meer deining. De echte golf komt later: neigen we naar een Democratische president in 2029, dan prijzen de markten belastingen en nieuwe regels in de loop van 2028 in.
