AI-bot als shopper: goedkoper en sneller?

Onderhandelingen op autopiloot: wie wint er eigenlijk?

Enkele onderzoekers van de universiteiten van Chicago en Michigan onderzochten hoe het eruit zou kunnen zien, dat AI-ondersteund shoppen.
 
Verrassende conclusie: AI-onderhandelingen kunnen leiden tot extreem uiteenlopende resultaten – en dat heeft weinig te maken met de bot zelf, maar alles met wie hem bestuurt.
 
De onderzoekers lieten proefpersonen met verschillende niveaus van "machine fluency" (het vermogen om effectief met AI te communiceren) onderhandelingsbots inzetten voor eenvoudige transacties, zoals het kopen van een tweedehandsproduct of het boeken van een hotelkamer. 

Wie precieze, strategische prompts kon formuleren – bijvoorbeeld door de bot te vragen om niet alleen op prijs te onderhandelen, maar ook op bijkomende voorwaarden zoals garantie, annuleringsmogelijkheden of bundelkortingen – behaalde systematisch betere deals. Terwijl anderen, vaak zonder het te beseffen, met slechtere voorwaarden bleven zitten.

De bot is uiteindelijk maar zo slim als de instructies die je hem geeft. En dat creëert een nieuw soort ongelijkheid: niet tussen wie wel of geen toegang tot een bepaalde bot heeft, maar wel tussen wie die goed kan sturen en wie niet.
 

Machine fluency: de nieuwe digitale kloof

De verschillen in resultaten zijn volgens de onderzoekers een direct gevolg van hoe mensen met de bot communiceerden. Wie schrijft: "Vind de goedkoopste vlucht naar Barcelona", krijgt mogelijk een andere deal dan wie specifiekere instructies geeft zoals: "Onderhandel een vlucht onder €200, met ruimbagage inbegrepen en flexibele annulering, en vraag om een upgrade als de prijs minder dan 10% hoger is."

AI-shopassistenten kunnen in theorie dus de bestaande shopplatformen overbodig maken en zo betere deals aanbieden. Maar alles hangt af van de vaardigheden van de gebruikers. Een dynamiek die bij andere technologische innovaties ook geregeld de kop op steek.

Van de notaris naar de programmeur

Denk maar aan de hardnekkige blockchain-businesscase waarbij een decentraal kadaster kan helpen om dure notariskosten te vermijden. In theorie klinkt het goed: de notarissen – poortwachters die vakkundig de datakwaliteit van het kadaster bewaken – nemen een flinke hap uit het aankoopbudget. Zou een decentrale database niet goedkoper zijn?

In zo’n database stellen gebruikers een aanpassing voor, die gevalideerd wordt door de andere gebruikers die belang hebben bij een hoge datakwaliteit (en automatisch vergoed worden). Een win-win, toch?
 
Probleem: kan de doorsnee aspirant-woningkoper met zo’n blockchain werken? Er ontstaat dan al snel een nieuwe intermediatielaag om te bedienen wie dat niet kan. Die laag kan bestaan uit computerexperts die de koper bijstaan. Programmeurs als notarissen 2.0 dus.
 
Of ontstaat er een geautomatiseerde laag boven op de decentrale database? Een soort interface, zoals de cryptobeurzen die kleine beleggers toelaten crypto te verhandelen zonder dat die zelf blockchains moeten manipuleren.
 
Wie zelf niet of moeilijk met de nieuwe technologie overweg kan, riskeert afhankelijk te worden van die nieuwe intermediairen. En dat zal niet gratis zijn.

Shoppen in 2030

Zo zou het ook kunnen gaan met AI-shopassistenten. Wie niet weet hoe je een bot optimaal instructies geeft, zal afhankelijk worden van nieuwe intermediairen: promptengineers, gespecialiseerde "botcoaches" of – waarschijnlijker – de grote platforms zelf die hun eigen bots aanbieden.

Lanceert ’s werelds grootste e-commercesite straks een ‘Premium Negotiation Bot’, enkel voor abonnees, die voor jou de beste deal regelt? Of heeft het nummer één online reisbureau binnenkort een ‘VIP Booking Assistant’ die exclusieve kortingen onderhandelt, mits je je loyaliteitspunten inlevert?

Wie daar handig mee omspringt, heeft een voordeel. Maar winnen we met AI-shoppen inderdaad tijd … én geld?

Een recent onderzoek van de Hong Kong Universiteit haalt alvast één verwacht voordeel onderuit: wie mét een AI-bot shopt, doet er vaak langer over om tot een aankoop over te gaan.

Dat komt volgens de onderzoekers omdat de bot meer aandacht van de gebruiker vraagt voor specifieke productkenmerken. Interessant natuurlijk, want hoe specifieker de behoefte van de gebruiker, hoe waardevoller dat ene product wordt dat er perfect op inspeelt. En dus ook hoe hoger de (theoretische) betalingsbereidheid van de koper.

Dit klinkt ongetwijfeld als muziek in de oren van de grote platforms. Niet toevallig zijn zij het die vandaag enorme sommen in AI-ontwikkeling pompen. Betalen de consumenten straks de rekening?