pascale bergez

'In extremis' schenken voortaan moeilijker in Vlaanderen maar meer tijd voor de betaling van de schenkbelasting


 

Sinds 1 januari 2015 wijzigde Vlaanderen enkele belangrijke onderdelen in de registratie van de nog steeds populaire bankgift of van de schenking voor een buitenlandse notaris. Die registratie is belangrijk om te vermijden dat men alsnog erfbelasting zou moeten betalen bij overlijden van de schenker binnen de drie jaar (zeven jaar indien een familiale vennootschap). De belangrijkste wijzigingingen zijn:

 

• het noodscenario van registratie via neerlegging van de schenkingsdocumenten onder de minuten van een Belgische notaris kan in Vlaanderen niet langer;

• u hoeft de schenkbelasting in het Vlaams Gewest niet meer onmiddellijk te betalen bij registratie.

 

 

Bankgift of schenken voor een buitenlandse notaris nog steeds populair

 

De bankgift is net als de schenking voor een buitenlandse notaris[1] nog steeds een populaire techniek om geld en effecten te schenken. De reden is eenvoudig: zo vermijdt u de 3% of 7%[2] schenkbelasting. Voorwaarde is wel dat de schenker nog minstens drie jaar in leven blijft (zeven jaar bij een familiale vennootschap) . Zoniet komt de schenking onherroepelijk als een legaat bij de nalatenschap van de schenker waardoor alsnog erfbelasting verschuldigd is. Dit noemt men de toepassing van de zogeheten fictiebepaling[3]

 

In het geval van een schenker die vreest eerder te overlijden, kan de begiftigde of een andere gevolmachtigde het erkenningsdocument dat de bankgift staaft of de buitenlandse notariële akte, spontaan ter registratie aanbieden op het federale registratiekantoor van zijn keuze. Hij betaalt dan alsnog de belasting van 3% of 7% . Voordeel is wel dat de gift of schenking vanaf dat moment definitief is. Bij het overlijden van de schenker kan de fiscus schenking niet langer beschouwen als een belastbaar legaat. Vandaar de populaire redenering:

  • we betalen geen schenkbelasting op het moment van de bankgift of van het verlijden voor een buitenlandse notaris;
  • we zitten de termijn van drie jaar uit;
  • zou het risico op overlijden van vader of moeder evenwel te groot worden, dan kunnen we nog altijd op de valreep registeren.

 

'In extremis-planning' via neerlegging onder de minuten van een Belgische notaris

 

Denk even aan het slechtst denkbare scenario: de toestand van vader of moeder gaat snel achteruit, de kinderen willen de bankgift nog snel registreren, maar het registratiekantoor is gesloten, bijvoorbeeld omwille van het weekend of een feestdag.

Ook voor dergelijke noodsituaties voorzagen de drie gewesten een oplossing:

  • u kon de schenkingsdocumenten alsnog neerleggen onder de minuten van een Belgische notaris;
  • die bood de stukken binnen de 15 dagen aan ter registratie, via zijn akte;
  • overleed de schenker in die periode, dan beschouwde de fiscus de schenkingsrechten als definitief verworven op basis van de neerlegging van de schenkingsdocumenten onder de minuten van de Belgische notaris. Op die manier betaalde men niet de hogere successierechten.

 

Vlaamse Gewest schaft evenwel deze 'in extremis-planning' af

 

Deze 'in extremis-planning' is echter verleden tijd voor schenkers in het Vlaamse Gewest. De Vlaamse fiscaliteit[4] verbiedt voortaan de neerlegging van een document onder de minuten van een (Belgische) notaris als de daarop verschuldigde registratiebelasting niet betaald is. Vooralsnog kunnen inwoners van het Brussels en Waals Gewest wél nog steeds de hulp van de notaris inroepen om de gift tijdig te registreren.

De conclusie is duidelijk: woont de schenker in Vlaanderen, dan houdt men beter terdege rekening met diens gezondheidstoestand want het is zaak zich in nood tijdig aan te melden op het registratiekantoor.

 

Schenkbelasting in Vlaanderen niet langer onmiddellijk te betalen

 

Vóór 1 januari 2015 wilde de fiscus meteen 'boter bij de vis'. De schenkingsrechten van dat moment moest u onmiddellijk bij de registratie betalen. Sinds 1 januari 2015 moet een inwoner van het Vlaams Gewest de verschuldigde 3% of 7% voor de registratie van een bankgift of notariële schenking niet meer betalen op het moment van de registratie zelf. Voortaan geldt volgende procedure:

  • de federale ontvanger stuurt de schenkingsdocumenten naar de Vlaamse Belastingdienst;
  • de Vlaamse Belastingdienst stuurt een aanslagbiljet naar de begiftigde.
  • de schenkbelasting is direct bij ontvangst van het aanslagbiljet verschuldigd.

 

En wat als de schenker overlijdt ná de registratie van de schenking maar vóór de betaling van de schenkbelasting? Heft de fiscus dan alsnog erfbelasting op het geschonkene? Blijkbaar niet. Voor de fiscus tellen de datum en het uur van registratie. Zodra die datum voorafgaat aan het moment van overlijden van de schenker, geldt de fictiebepaling niet.

Voor schenkers die in het Waalse en Brussels Hoofdstedelijke Gewest wonen, blijft alles zoals het was. De schenkingsrechten moet u dan direct bij registratie contant betalen.


[1] Bijvoorbeeld een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik vereist steeds een notariële akte.

[2]
Tarieven als de schenker in het Vlaams Gewest woont:

  • in rechte lijn, tussen echtgenoten en samenwonenden: 3%;
  • tarief tussen anderen: 7%.

Tarieven als de schenker in het Waals Gewest woont:

  • schenkingen in rechte lijn: 3,3%
  • schenkingen aan echtgenoten of wettelijk samenwonenden;
  • schenkingen aan broers en zussen, ooms en tantes, neven en nichten: 5,5%
  • schenkingen aan andere personen: 7,7%.

Tarieven voor wie voorafgaand aan de schenking in verschillende gewesten woonde: de tarieven (en alle andere regels) zijn die van het gewest waar de schenker in de 5 jaar voor de schenking het langst woonde.

[3] Op grond van de fictiebepaling van art. 2.7.1.0.5 VCF

[4] Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF), nieuw artikel 3.12.3.0.6, van toepassing sinds 1 januari 2015

 

 

 Patrimoniale actualiteit gepubliceerd op 17 juli 2015.

Dit artikel afdrukken
 

 

 

 Klik hier om te delen

 

 

Wenst u meer informatie over onderwerpen die aan bod komen in de Patrimoniale Actualiteit? Uw private banker en zijn medewerkers op het vlak van Estate planning zijn u graag van dienst.

Wenst u op de hoogte te blijven van de laatste fiscale wijzigingen? Schrijf u nu gratis in op onze Private Banking Alerts via www.bnpparibasfortis.be/PBA

 

 

 

De inlichtingen en meningen opgenomen in onderhavige brief zijn toelichtingen met een louter informatief karakter. Zij kunnen in geen geval beschouwd worden als adviezen of aanbevelingen van fiscale, juridische of andere aard. Zij houden geen rekening met uw persoonlijke situatie.

Wij verzoeken u dan ook uw raadsman te contacteren vooraleer enige beslissing te nemen die rechtstreeks of onrechtstreeks gebaseerd is op de inlichtingen vervat in deze brief. Deze Algemene Bankvoorwaarden vormen het algemene kader van de conventionele relatie tussen BNP Paribas Fortis NV kredietinstelling met maatschappelijke zetel gevestigd is in 1000 Brussel, Warandeberg 3 - B.T.W. BE 0403.199.702 - RPR Brussel, onder het prudentieel toezicht van de Nationale Bank van België, Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel en de controle inzake beleggers- en consumentenbescherming van de Autoriteit van Financiële Diensten en Markten (FSMA), Congresstraat 12-14, 1000 Brussel en ingeschreven als verzekeringsagent onder FSMA-nr. 25879 A, haar klanten.