Patrimoniale actualiteit

 

Vlaams Gewest: schenking voor Nederlandse notaris met voorbehoud van vruchtgebruik: voortaan altijd registreren ? 

Auteur: Pascale Bergez, estate planner

13 april 2016

  

De Vlaamse Belastingdienst veroorzaakt alweer opschudding met de publicatie van een nieuw standpunt. Schenkingen met voorbehoud van vruchtgebruik van geld of effecten, verleden voor Nederlandse notaris, zijn volgens de dienst enkel 'definitief' - lees: er zal geen belasting worden geheven bij overlijden van de vruchtgebruiker - als de schenkbelasting van 3 of 7% werd betaald.

 

Naast de bankgift is de schenking voor Nederlandse notaris sinds jaar en dag een klassieke techniek voor de planning van roerend vermogen. De partijen betrokken bij de schenking zijn bij gebruik van deze techniek niet verplicht om de Nederlandse schenkingsakte in België te laten registreren. De gevolgen van de keuze om de schenking al dan niet te registreren, verschillen evenwel:

  

  • Men laat de schenkingsakte niet registreren en de schenker overlijdt binnen de drie jaar na de schenking? Dan zijn alsnog erfbelasting (in het Vlaams Gewest) of successierechten (in de andere gewesten) verschuldigd op het geschonken vermogen.[1]
  • Men laat schenkingsakte wél registreren in België. Dan is schenkbelasting[2] verschuldigd. De schenking wordt ook onmiddellijk 'definitief'. Zelfs al zou de schenker overlijden binnen de drie jaar na de schenking, moet géén erfbelasting meer betaald worden op dit vermogen.

  

Indien de schenker met voorbehoud van vruchtgebruik wil schenken, zal dit, omwille van de juridische zekerheid, via een notariële akte gebeuren. Op schenkingsakten verleden voor een Belgische notaris is steeds schenkbelasting verschuldigd. Daarom bestaat een courante praktijk erin:

  

  • de schenking voor een Nederlandse notaris te verlijden;
  • de akte vervolgens niet in België te registreren en;
  • de termijn van drie jaar 'uit te zitten'.

   

Nieuwe interpretatie door de Vlaamse Belastingdienst

De Vlaamse Belastingdienst steekt daar nu een stokje voor. In een recent standpunt[3] stelt hij immers onomwonden dat effecten of geldbeleggingen waarvan de inschrijving 'gesplitst' is (in vruchtgebruik en blote eigendom), een 'bedekte bevoordeling' uitmaken van de blote eigenaar(s)/(begunstigde(n) van de schenking). Gevolg: bij overlijden van de vruchtgebruiker is toch erfbelasting verschuldigd op dit vermogen, zelfs indien de vruchtgebruiker meer dan drie jaar na de schenking overlijdt.[4] Vlabel vult aan dat men wel een tegenbewijs tegen het vermoeden van bedekte bevoordeling kan leveren, mits de schenkingsakte wordt geregistreerd en de schenkbelasting wordt betaald.

 

Dit nieuwe standpunt is een verrassende aanvulling op het standpunt 'gesplitste aankoop vruchtgebruik – blote eigendom; tegenbewijs voor gesplitste aankopen' dat Vlabel vorig jaar heeft gepubliceerd.[5] In die vorige versie sloeg dit enkel op de aloude techniek van de aankoop van een onroerend goed, waarbij de ouders het vruchtgebruik van een onroerend goed kopen, en de kinderen de blote eigendom verkregen met gelden die de ouders vooraf schonken.

 

Volgens Vlabel kan men slechts in deze twee gevallen het tegenbewijs leveren dat er géén sprake is van een bedekte bevoordeling aan de blote eigenaars waardoor bijgevolg geen erfbelasting verschuldigd is bij overlijden van de vruchtgebruiker:

   

  1. wanneer wordt aangetoond dat de begunstigde vrij over de gelden heeft kunnen beschikken, 'wat bijvoorbeeld het geval is als wordt aangetoond dat de schenking door de verkrijger van het vruchtgebruik niet specifiek bestemd was voor de financiering van de aankoop van de blote eigendom (…). Er mag dus geen causaal verband zijn tussen de schenking en de aankoop (…)
  2. a) Voor aankoopakten vanaf 1/9/2013 door een voorafgaande schenking die aan de heffing van het registratierecht voor schenkingen (periode van 1/9/2013 tot 31/12/2014) of aan de schenkbelasting werd onderworpen (alle aankoopakten na 01/01/2015).
    b) Voor aankoopakten van vóór 1/9/2013, overeenkomstig de toenmalige regels, door een voorafgaande schenking, ongeacht of die schenking wel of niet aan de heffing van het registratierecht voor schenkingen werd onderworpen.'

  

Vlabel volgt hiermee het federale standpunt inzake gesplitse aankopen van onroerende goederen.[6] Maar Vlabel vult nu dus aan en verruimt het toepassingsgebied aanzienlijk.

Hij viseert niet enkel de gesplitste aankopen van onroerende goederen maar ook 'de gesplitste inschrijvingen van effecten of geldbeleggingen'. Vlabel stelt vervolgens dat ook hier een tegenbewijs tegen het vermoeden van bevoordeling kan worden geleverd, en wel 'op dezelfde wijze als hierboven werd beschreven voor een gesplitse aankoop'.

  

Concrete gevolgen

Concreet: Vlabel zal de schenking van effecten of geldbeleggingen met voorbehoud vruchtgebruik slechts aanvaarden als 'definitief'[7] mits betaling van de schenkbelasting van 3 of 7%. Dit standpunt is voor kritiek vatbaar. Maar wil men het risico vermijden dat Vlabel erfbelasting heft bij overlijden van de vruchtgebruiker, dan zal men, vóór de gesplitste inschrijving, de Nederlandse notariële schenkingsakte dus in de toekomst steeds moeten laten registreren in België.

  

Wat met de schenkingsakten die in voorgaande jaren werden verleden ? Vlabel vermeldt niet vanaf wanneer haar verruimde standpunt van toepassing is:

  

  • slaat het enkel op schenkingsakten verleden vanaf 4 april 2016, de datum waarop het standpunt, al voor de 3de keer gewijzigd in nauwelijks 14 maanden, gepubliceerd werd?
  • slaat het ook op alle schenkingsakten van roerend vermogen die vóór die datum werden verleden werden? Voor deze laatste geeft het nieuwe standpunt aanleiding tot grote rechtsonzekerheid. Het is dan ook wenselijk dat Vlabel snel duidelijkheid zou verschaffen op dit punt.

   

Geen verandering voor inwoners van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Waals Gewest

Voor schenkers die inwoners zijn van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest of het Waals Gewest en die een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik van gelden of effecten voor Nederlandse notaris overwegen, verandert er voorlopig niets.


[1] Art. 2.7.1.0.5 VCF voor het Vlaams Gewest; art. 7 Succ. W. voor het Brussels Hoofdstedelijk en Waals Gewest.

[2] 'Schenkingsrechten' in de beide andere gewesten. De tarieven bedragen:

- In het Vlaams en Brussels Hoofdstedelijk Gewest: 3% (in rechte lijn of tussen echtgenoten of partners/samenwonenden) of 7% (tussen 'anderen');

- In het Waals Gewest: 3,3% (in rechte lijn, tussen echtgenoten en wettelijk samenwonenden), 5,5% (tussen broers en zussen, ooms en tantes en neven of nichten), en 7,7% (tussen 'andere' personen).

[3] Standpunt Vlabel nr. 15004, zoals aangevuld op 21/03/2016, gepubliceerd op 4/4/2016.

[4] Toepassing van art. 2.7.1.0.7 VCF.

[5] Oorspronkelijk standpunt nr. 15004 dd. 19.01.2015, gewijzigd op 06/07/2015, gepubliceerd op 11/08/2015.

[6] Standpunt RJ S 9.06.07 van 18 juli 2013.

[7] Lees: bij overlijden van de vruchtgebruiker géén erfbelasting zal heffen op de waarde van de geschonken gelden of effecten, op grond van art. 2.1.1.0.7 VCF.

 


Redactie afgesloten op 13 april 2016. Na deze datum kunnen de wetgeving en reglementering uiteraard gewijzigd zijn
 

© BNP Paribas Fortis Private Banking, Warandeberg 3, 1000 Brussel. Overname van dit artikel toegelaten mits bronvermelding

  

Dit artikel afdrukken
 

 

 Dit artikel delen

 

 

 

Wenst u meer informatie over onderwerpen die aan bod komen in de Patrimoniale Actualiteit? Uw private banker en zijn medewerkers op het vlak van Estate planning zijn u graag van dienst.

Wenst u op de hoogte te blijven van de laatste fiscale wijzigingen? Schrijf u nu gratis in op onze Private Banking Alerts via www.bnpparibasfortis.be/PBA

 

 

 

De inlichtingen en meningen opgenomen in onderhavige brief zijn toelichtingen met een louter informatief karakter. Zij kunnen in geen geval beschouwd worden als adviezen of aanbevelingen van fiscale, juridische of andere aard. Zij houden geen rekening met uw persoonlijke situatie.

Wij verzoeken u dan ook uw raadsman te contacteren vooraleer enige beslissing te nemen die rechtstreeks of onrechtstreeks gebaseerd is op de inlichtingen vervat in deze brief. Deze Algemene Bankvoorwaarden vormen het algemene kader van de conventionele relatie tussen BNP Paribas Fortis NV kredietinstelling met maatschappelijke zetel gevestigd is in 1000 Brussel, Warandeberg 3 - B.T.W. BE 0403.199.702 - RPR Brussel, onder het prudentieel toezicht van de Nationale Bank van België, Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel en de controle inzake beleggers- en consumentenbescherming van de Autoriteit van Financiële Diensten en Markten (FSMA), Congresstraat 12-14, 1000 Brussel en ingeschreven als verzekeringsagent onder FSMA-nr. 25879 A, en haar klanten.